Al in maart 2021 schreven de leiders van vier Europese landen een gezamenlijke brief aan de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, met voorstellen om de Europese Digitale Soevereiniteit versnelt te verwezenlijken. ‘Het is nu tijd voor Europa om digitaal soeverein te zijn’ schreven de toenmalige Duitse bondskanselier Angela Merkel, de Deense premier Mette Frederiksen, de voormalige Estse premier Kaja Kallas en de voormalige Finse premier Sanna Marin. ‘We moeten de digitale eengemaakte markt in al zijn dimensies bevorderen, waar innovatie kan floreren en data vrij kan stromen. We moeten de concurrentie en markttoegang in een datagedreven wereld effectief waarborgen. Kritieke infrastructuren en technologieën moeten veerkrachtig en veilig worden. Het is tijd voor de digitalisering van overheden om vertrouwen te creëren en digitale innovatie te stimuleren’.
Sindsdien heeft de EU de Digital Markets Act (DMA), de Digital Services Act (DSA) en de Artificial Intelligence Act (AI Act) aangenomen, die gezamenlijk tot doel hebben de digitale economie en opkomende technologieën binnen de EU te reguleren en daardoor te stimuleren.
In mijn boek pleit ik ervoor dat Nederland het initiatief neemt om de ‘Software Stack’ voor een Europese Soevereine Cloud, en dan bedoel ik een échte hyperscaler, te ontwikkelen. Dat pleidooi sluit namelijk naadloos aan op het pleidooi van deze vier (voormalige) regeringsleiders. Dat nota bene het aantreden van president Trump voor zijn tweede termijn dit proces zou versnellen hebben ze natuurlijk nooit kunnen bedenken, maar de timing was perfect en ook Nederland moet nu doorpakken en een actieve bijdrage gaan leveren aan deze Europese ambitie door zelf de handschoen op te pakken. Niet omdat het moet, maar omdat we het kunnen.
Om de Digitale Soevereiniteit van een land of van Europa te realiseren zal je als overheid niet alleen zelf, maar ook ondernemers moeten stimuleren om te investeren in innovatie en productontwikkeling, waarmee we als land of als continent op termijn technologisch op eigen benen kunnen staan, zonder afhankelijkheden van andere mogendheden. En precies dat is wat het European Digital Infrastructure Consortium beoogt.
European Digital Infrastructure Consortium
Op 30 oktober 2025 heeft de Europese Commissie de oprichting van het Digital Commons European Digital Infrastructure Consortium (DC-EDIC) goedgekeurd. Nederland, Duitsland, Frankrijk en Italië zijn de oprichters van dit consortium dat zijn statutaire zetel krijgt in Parijs. De officiële lancering van het DC-EDIC staat gepland op 11 december 2025 in Den Haag en de Nederlandse CIO Rijk, Art de Blaauw, is unaniem gekozen tot voorzitter.
Digital Commons (DC) zijn Digitale Gemeenschapsgoederen en een European Digital Infrastructure Consortium (EDIC) is een nieuwe rechtsvorm, waarmee lidstaten gezamenlijk grensoverschrijdende digitale infrastructuren kunnen ontwikkelen, implementeren en beheren. Het biedt een flexibele structuur met eigen governance, budget en rechtspersoonlijkheid.
Met de oprichting van dit consortium wil de EU de Europese Digitale Soevereiniteit versterken door samen eigen digitale infrastructuur en software te ontwikkelen, zoals open-source AI, cloud, dataruimtes en cyberbeveiliging, met als doel haar afhankelijkheid van niet-Europese technologie te verkleinen en de basis te leggen voor open, betrouwbare en interoperabele digitale infrastructuren en gemeenschappelijke digitale diensten voor overheden. Alle software die binnen DC-EDIC wordt ontwikkeld, wordt standaard vrijgegeven onder vrije en open source-licenties.
Dit is echt een heel goed initiatief en ongelofelijk goed nieuws voor de Digitale Soevereiniteit van Europa, die er op termijn dus echt gaat komen! Nederland zou binnen dit nieuwe consortium perfect het initiatief kunnen nemen om de ‘Software Stack’ voor een Europese hyperscaler naar zich toe te trekken, waarmee wij een substantiële bijdrage zouden leveren aan de Europese Digitale Soevereiniteit. Het is nog een lange weg te gaan, maar elke reis begint met een eerste stap. Dit is een hele goede eerste stap. Let’s go!
Wil je meer weten hoe de DC-EDIC gaat bijdragen aan onze Digitale Soevereiniteit, bestel dan nu mijn boek ‘Digitale Soevereiniteit en hoe nu verder met de Digitale Transformatie van de Nederlandse overheid’.
